Bataklık Kuşları

Ä°SMÄ°NÄ° «yengeç yaÄŸmur kuÅŸu» (Dromes ardeola) diye Türkçe’ye çevirebileceÄŸimiz bu kuÅŸ, yuva yapma âdetleri bakımından öbür yaÄŸmurkuÅŸlarından ayrılır. Öbürleri gibi üç veya dört yumurta yumurtlayacağına, tek beyaz yumurtasını kuÅŸlar tarafından kazılmış bir tünelin sonuna yumurtlar. Yavru kuÄŸun bir süre bu inde kaldığına dikkat edilmiÅŸtir, halbuki yaÄŸmurkuÅŸlarının çoÄŸunluÄŸunun yavruları yumurtadan çıktıktan kısa bir süre sonra büyüklerinin arkası sıra dolaÅŸabilmektedir.
«Dromadidae» ailesinde yer alan «yengeç yağmurkuşu», Hint Okyanusu kıyılarıyle adalarının kumluk bölgelerinde yaşamaktadır. Bu uzun bacaklı ve siyahlı beyazlı yağmurkuşunun ağır bir siyah gagası vardır. Kumsalların yengeçleri ve başka küçük yaratıklarıyle beslenir.

«Kız kuÅŸu» (Vanellus vanellus) uzun siyah sorgucundan derhal tanınır. 34 santim uzunluÄŸundaki bu kuÅŸa 81 derece kuzey enlemiyle Kuzey Hindistan ile Kuzey Afrika arasındaki bütün Eski Dünya ülkelerinde rastlanır. Avrupa ülkeleri arasında en fazla kız kuÅŸunu barındıranı Hollanda’dır. Ä°lkbaharın ilk müjdecilerinden olan kız kuÅŸları burada âdeta ulusal kuÅŸ haline gelmiÅŸlerdir.
Bazı Eski Dünya yaÄŸmur kuÅŸları fazladan renkli tüylerle süslüdürler. Bunlardan biri olan Avustralya’nın «lobibyx» inin suratında, gagasının dibini ve alnını gözden gizleyen maskemsi bir san sarkık et dikkati çeker. Bu kuÅŸun kırmızı bacaklarıyle kanat mahmuzları da garip görünüşünün ilginçliÄŸini büsbütün artırır.

(Charadrius pluvialis)

«Yağmur kuşu» veya öbür adıyla «Altın yağmur kuşu», bütün göçüsü kuşların en üstünlerinden biridir. 27 - 28 santim uzunluğundadır, açılmış kanatlarının eni de yaklaşık olarak 58-60 santimdir. Vücudunun aüyük bir kısmı siyahtır, üreme mevsiminde sırtında altın sarısı loktalar göze çarpar. Bu güzel kuş Kuzey Kutbunun kısa yazında uzak kuzeysel enlemlerin tundralarında fuva yapar. Havalar ısmmaya yüz tutunca, bu ıssız diyarları örten kar, altındaki toprak tarafından emilemeyecek kadar çabuk erir, böylece sivrisinekler ve tatarcıklarla kaynaşan geniş bataklıklar ortaya çıkar. Yağmur kuşu bu kanatlılardan başka, rastladığı böcekleri ve solucanları da mideye indirir.
Eylül sonları gelince, yaÄŸmur kuÅŸları, Avrupa’da Laponya ile Finlandiya’dan Akdeniz ülkelerine ve Kuzey-batı Afrika’ya, Kuzey Asya’ dan Hindistan’a ve Çin’e, Amerikanın kuzeysel enlemlerinden ise BirleÅŸik Amerika’nın güneyine, hatta bazen Brezilya’ya kadar inerler. Pasifik yaÄŸmur kuÅŸları ise Alaska ile Ha\vaii adaları arasındaki 3 500 -3 600 kilometreyi hiç mola vermeksizin katederler. îyi yüzemedikleri için, bu yolculuÄŸu yiyip içmeden ve dinlenmeden saatte 60 - 110 Km. hızla tamamlarlar. Bu göçe, katılan binlerce yaÄŸmur kuÅŸu, nisan veya mayıs aylarında tekrar kuzeye dönmek üzere yola çıkar.

OLAĞANÜSTÜ GÖÇMENLER:
YagmurkkuÅŸugillere bu ad, yaÄŸmurdan önce söylenir gibi ötmelerinden ötürü verilmiÅŸtir. YaÄŸmurkuÅŸugülerin altmış üç türüne dünyanın hemen her tarafında rastlıyoruz. BirçoÄŸu dikkate deÄŸer göç yolculuklarıyla ün salmışlardır. Çulluklarla yakın akraba olan «yaÄŸmurkuÅŸugiller» (Charadriidae) ailesi üyelerinin daha kısa bacakları ve daha kısa bir gagaları vardır. Kanatları sivri, kuyrukları orta uzunlukta ve yuvarlanmıştı. YaÄŸmurkuÅŸuÄŸiller çoÄŸunlukla sade renklerde ufak veya orta irilike kuÅŸlardır. Kıyılarda olduÄŸu gibi, ovalarla kırlarda da keyifleri yerindedir. Hepsinin iri sayılabilecek bir kafası ve fevkalade geliÅŸmiÅŸ uçuÅŸ kasları sebebiyle tombul olan bir vücudu vardır. Bu tombul kuÅŸların eti lezzetlidir. YaÄŸmurkuÅŸugiller’de arka parmak ya yoktur, ya da pek ufaktır.
Bütün yaÄŸmurkuÅŸugiller kumdaki veya topraktaki ufak oyukların içine oldukça iri dört yumurta yumurtlarlar. Bu yumurtalar koni biçiminle siyah ve kahverengi noktalı veya lekelidir, Avrupa’da yaÄŸmurkuÅŸugiller’in yumurtaları çok yenir.